Motivatie
Theorie
Een belangrijke taak van een manager is het motiveren van medewerkers. Veel wetenschappers hebben zich het hoofd gebroken over wat mensen motiveert.
In de behoeften piramide van Maslow behelzen fysiologische behoeften bijvoorbeeld eten en onderdak; zekerheidsbehoeften zijn salaris, pensioen, verzekeringen en dergelijke; sociale acceptatie betekent genegenheid krijgen en er bij horen; waardering is status en respect krijgen en zelfrealisatie houdt in het vervullen van het eigen potentieel. Om behoeften van een hoger niveau te bevredigen, moeten eerst de onderliggende behoeften zijn bevredigd.
Herzberg maakt een onderscheid in satisfiers (bijv. waardering, promotie, aard van het werk, verantwoordelijkheid) en dissatisfiers (wijze van leiding geven, arbeidsomstandigheden, salaris, werksfeer). Satisfiers werken pas als motivatie-instrument als er geen dissatisfiers aanwezig zijn.
McGregor onderscheidt theorie X en Y. Theorie X veronderstelt dat een werknemer in principe een afkeer van werken heeft, weinig ambitieus is en risicomijdend. Managers dienen daarom controlerend op te treden. Er is een sterke hiėrarchie nodig. Theorie Y gaat er vanuit dat individuen intrinsiek gemotiveerd zijn en dat zij hun talenten willen gebruiken ten behoeve van een organisatiedoelstelling. Managers moeten daarom proberen de individuele doelen en de organisatiedoelen met elkaar in overeenstemming te brengen.
Wat moet ik onthouden?
Motiveren van medewerkers blijkt lastig. Ook de theorie biedt weinig houvast, want hoewel Maslow door menig manager wordt aangeroepen, is zijn theorie nooit bewezen. Als richtlijn geldt dat ontevredenheid onder medewerkers -individueel of collectief- nooit genegeerd mag worden. Pas als ontevredenheid is weggenomen, kunnen medewerkers worden gemotiveerd om betere prestaties te leveren. En motiveren houdt met name in: duidelijke doelen stellen en vervolgens medewerkers hun gang laten gaan. En verder: luisteren, tijd vrijmaken voor medewerkers, complimenten maken en... waar verdiend de daad bij het woord voegen (belonen).
Wat kan ik vergeten?
Vergeet theorie X van McGregor. Als medewerkers al een afkeer hebben van werk en dus volstrekt ongemotiveerd zijn, zitten ze op de verkeerde plek. Verplaatsing of ontslag is dan beter, dan er oneindig veel energie in te steken. Web Tip: Funsultancy
Aanbevolen literatuur
M. Landsberg, De Tao van kwaliteit, Bestel nu
H. Lange, Motivatie in organisaties, Bestel nu
Andere managementthema's:
Besturing
Communicatie
Cultuur
Kwaliteit
Motivatie
Strategie
Structuur
Terug naar de vorige pagina
|